αុα្αα េαុαៃα’ាαាαិαααាαាំααααើαα្αុαា
αាααα្α្αាααឹααីαៃα្αះαាαាαាα
α្ααα្αុαាαីαំαាα់α្ααេααិααាα
αាαិαេααៃ α¬ αៀα α្αូααាαα’αុαα្αα‘ើααាα
្αើααំαាα់αាαα
ាα់αាំααីαα័αα§αុα្ααα
។ αូα
្αេះα ើα αៅαើαα.α αី α‘α© αα្αិα
α្αααα’ាαុαាαααα់α្αែαα
េះαែα្αោααៅααាαំαាα់
។ αាα េαុαាំα²្ααααេα αាααាα់α’ំαាα
α្αុαα្ααេαα្αែααែα្αα ។ αោααាααែαូαα េαុαេះα ើααើα
α្αះαាαα’α្ααួααាαα្αែααααំαួααីαាαាំα αើα្αីαែαα្αាαូαααាααឹααីα្αែα
αុំα²្ααាα់αα់ααៅαៀα ។
αូααα្αាααាαាααាំαα’ាαាαិαααាαាំααααើαα្αុαាα្αើα‘ើααោααីα αំαាα់αាα ។ αីαួααាα់αាα់α្αួαα្αាαα្αុαាα្αោα αិα αីαីαα្αួαα្αាα្αះαាαាαាα α្ααα្αុαា ។ α្αុααំαាα់αាααីαីααេះ αឺα្αើα‘ើααោααាααំαូααααីα្αះαα ាα្αα្αα្αែα αែαα α់αេα αុααី α’ាαាα្αាαាααៀα αិααួα ។ αូα ្αេះαាααែααាαាំααα់α្αααាααំαូαααααα់α្αេα α្αែα αុំαែααាαាαα ៃαα្ααេ α៏α៉ុα្αែααα្αα αាαααោααα៍αិα្αា α α្ααα្αិαិαααាαα័ααោះ αែαα α់α្αួαα្αាα₯α្αូα ិααាំααូα ។
αូααα្αាααាαាααាំαα’ាαាαិαααាαាំααααើαα្αុαាα្αើα‘ើααោααីα αំαាα់αាα ។ αីαួααាα់αាα់α្αួαα្αាαα្αុαាα្αោα αិα αីαីαα្αួαα្αាα្αះαាαាαាα α្ααα្αុαា ។ α្αុααំαាα់αាααីαីααេះ αឺα្αើα‘ើααោααាααំαូααααីα្αះαα ាα្αα្αα្αែα αែαα α់αេα αុααី α’ាαាα្αាαាααៀα αិααួα ។ αូα ្αេះαាααែααាαាំααα់α្αααាααំαូαααααα់α្αេα α្αែα αុំαែααាαាαα ៃαα្ααេ α៏α៉ុα្αែααα្αα αាαααោααα៍αិα្αា α α្ααα្αិαិαααាαα័ααោះ αែαα α់α្αួαα្αាα₯α្αូα ិααាំααូα ។
αុααាααាំαα’ាαាαិαααាαាំααααើαα្αុαា
α្αះαាαាαាα
α្αα្αែααាαα្αិααៅα្αុααាααα់α្αោααំαុα ។ α
α្αាំαα្αៃα្αុα
αα្αើααាααα្α័α្α αិααាααីαិααααα់αៀα αិααួα αាαα្αើα²្αα្ααេαα្αែααាα់αα់αូαα’αិααេα្ααាα
αិααូαααាααឹααីααα់α្αួααៅα្αាំ α‘α¨α α¦ αាαα្αីαាαα្αាα់ αីα្αោះα្αះαាαα’α្αα
័α្α
(α្αឹα្αិαាαα៍ α‘α§α©α¦-α‘α¨α£α€) α្αូααាααំαេααិαីα’αិαេααៅαីα្αុααាααα
αៀαα
ំα‘ើααោαα្αះαាαាαៀα α ើααៅαេααែααាααααាααាαីα្αាα αα ាα្αα្αα្αែααេះ
α៏αាαα្αើαំαីα្ααួα α្αα៉ាα αិαα្αុααាαួααាαα’ាααα្αាαα្αេα
α្αុαα₯α្αាα
។
αាααα្αើααាααα្α័α្α αាαα្αើα²្αα្αេα α្αែαα្αααα់αៅαឹαα័ααៀα α្αααα់αៅαឹαα័ααួα αើα្αីαោះα្αាααិαα្αិα្αៃα្αុαα្ααេα αាααα្α ាαα²្ααើααា α្αែααាααាα់αα់αូαα―ααាα្ααាαααα់α្αួα ។
α្αះαាαα’α្ααួα αាα្αះαិαាααα់α្αះαាαααោα្αα (α‘α¨α¦α -α‘α©α α€) αែαα‘ើααោααាα្ααៅα ុαα្αាំ α‘α¨α€α§ α្αូαα’αិαេαα្αើα‘ើααោααាαα’ាαាα្αាαាααំαាαα α្αααα₯α្αាα αិααៀααែαα ូααួα ។ α្ααេααាំαα’αេះ αាαα្αα់α្αααិααាα់αាα់α្αះαាαាαាα α្ααα្αុαាαាំααូα α ើααៅαាαα’ាαាαេα្ααាαា α ៅα ្αាααេα្ααាα ្αើαα្αិαα្αុααាαα័αα្αាα αោαα្αាααំαួααីαα្ααាαα្αំαេααាαំαាα់αោះ αាααះαα់αេα្ααាα ្αើααៅαាααាααើααិααាαα្αូα αោαααα័ααួααាα ្αើα αូα ្αេះα្αោααីα្αះαាαα’α្ααួααាαα‘ើααោααាα្ααα្αα្αិαាαα្αឹαα§ α្αាំ α្αាααាαα្ααេααα្αុαាαាα់αែαុααាα α េαុαេះα ើααាααាα្αះα’α្ααាααα្αេα α្αះα័αα αα ាαាαួααោααុαα៊ុα αាαាំααៅαិα្α αុαី αើα្αីαុំαំαួααីα្ααេααាαាំα ។
αាαα αα ាαេះ αាααាំαααូααាααាំαα’ាαាαិααααα់αាαាំααៅα្αៃαី α‘α‘ αីα ា α‘α¨α¦α£ αៅαើαα្αុαាαោααាααោααេαាα្ααុααាαាំαα្αោះαឺα‘ា α ្α្αាំαα័αα៉ែ αាαេαាαិαាααៃαូαាំαα៊ីααα្αុαាα្αោα αែααាα’្αααំαាαα្ααេααាαាំα ។
α្αីα្αិααែα’ាαាα្αាαាααាαាំααៅαើαα្αុαា αាαα្αααα៏α្α’α្ααៃα ៀααុααីαាααាααូα្ααូαααាααឹααី αូα αααα α្α៉ាα៏α៉ុα្αែαα្αាαិαាααាαាំααុំαែαα្αើα‘ើααោααុα្αα ិα្α α៉ុα្αាααោះαេ ។ αាαα្αោααេះ αឺαាα―ααាααα្α ាααα្αុαាα αើα្αីαα្αាα់αា α’្αីαែαα្αើα²្ααាαាំααα្αេα α្αើαាαα្αួαα្αាα្ααេααα្αុαាαូα ្αោះ ។
* αុα្αα េαុαៃα’ាαាαិαα : αីαើααααα្αα៍αី α‘α¦ αα ូααα់αααα្αα៍αី α‘α© αៃα្αិα្ααααាα αα ាα’ំαាα α’ឺα៉ុααាα ្αើα αិααាα្ααេαα§α្αាα αα្ααាααាំαα’ាαាαិαααៅαើα្ααេαα’ាα ្α្αិα αិαα’ាα៊ីαួαα ំαួααំ α ើααូαα េαុαៃαាαα្αួαα្αាαៅαើα្ααេααα់α្αោααាំααោះ αឺαα្αាααααីαិα័ααេα្ααិα ្α αាαិα្ααα្α αិαααោαាα ។
α្ααេαα’ឺα៉ុααាំααោះαាα: α័ααុαα ្αាα់, α’េα្αាα,α ុα្αα់ αិααα៉ុααាαើα α្αូααាααូααααាααα្ααាαិααα់α្ααេαααៃαូα αាα៉ែ ,αើ ,α្αុα αិαα្αឿααេα ។α។ αើα្αីα’αិαα្αα៍αេα្ααិα ្α α្ααេαααα់αេ ។
αួααα្αាα់αា α្αុαα ំαោαα្ααេαα’ឺα៉ុααាំααោះ αេαើααាαα្ααេααាαាំααែααែα α៏α៉ុα្αែαα្ααាαααα់αេαៅα្αុαα្αីαα₯α្αូα ិα αាαα ាα់α្αើααឺαα៉ាααាααេ αឺαៅαααα្αα៍αី α‘α§ αិααី α‘α¨ αៅα ិα αៀααាααាααើα (αុααឹα) αិαα₯α្αាα (αα្αាα) αិααα្αុαាα្αោα αែααួααើααែαាα់αាα់α្αីααេះαៅα‘ើα ។
αាαααα្αα៍αី α‘α© αៃα្αិα្ααααាα α₯α្αិααααα់αα ាα’ំαាα αាαាំααាααាααα់α្αោααើα្αៀααៀααឹαα α្ααα α’α់α្αេα αែααាαូααិαα្α α ើααែααើααែαាα់αាα់α្αួαα្αាαាαα្ααេαα₯α្αាαោααោαα័ααាα្αាαα ។ α្αុααααីαេះα ើα αែααα្αាαិαាααាαាំααាααៀαα ំαុα្ααាα្α្αα្αី αα្αោααាαα្αី αើα្αីαុααាααូαααាα័α α ើααើααុααើααាα់ αេα្αិ៍α្αោះααα់α្ααេαα្αួαα‘ើααិα αាαααៈαាαα្αα្αα្αាαα្αិα្ααាααា αិαα’ាα្ααα៌ ។ αα្αឹααឹααេះαួαα’្ααα្αាαα្αាα α៏αាαα ាα់α្αើααិα្αាαីαα្ααα្αែα αោααឺα’ាα្ααα៌αα្ααα៌α្αែα αើα្αីαាααឹαα្αួαα្αាα្αα់α្αα ។
αα្ααααោαាα αិααេα្ααិα ្α ααα់αα្αាαិαាααាαាំααាαំαាα់αោះ αាααα់α្αាα្αុαα―ααាαα្ααα្αិαាα្α្ααួααឺ ‹αាαα្αិះαិះαិα ាααាααោαាα αិααα្αាα់› αៅα ុααα្ααាαααα់α្αះαាααូα’៊ីα‘α₯ (LOUIS XV) ។ α្αុααំαα់α េαុαោះ αេαើααាααាααα៌αាα’ំαីαាααα្αើαα‘ើααូαααៈαα្αាαិαាααួα αែαα្αុααោះ αេαាααើααាαំαួααោααα្αាα់αា α្ααេααាαាំαα’ាα αឹααាααα្αោαាααែαα¬αេ αើα្αីαោះαីαាំααៅα្αុααូαិαាαα’ាα៊ីαើααេះ αើα្αីαុំα²្αααα្ααោαα៍α៉ះαៅαើαα្αីαα’α់α្αេα αែα្αាα់α―ααេα ។ α―ααាααេះ α៏αាααα្αិα្αាααូα ααៅαា: αα ូααα់αេααេះ αៅαែαα្αុαាα្αោααេ αែαα្αα ែααាα្ααេαα’α់α្αេααុំαាα់ααα ិα្ααុααាα់α ាα់α’ាαα្αα៍αៅα‘ើα α៏α៉ុα្αែαើαα’ាα αឹααα្αាαα ិα្ααាααែαα¬αេ αាααើαួααេαឹαα ាα់α’ាαα្αα៍α ំαោះαឹααីαេះ ? αើαើααឹααិααα្αេα α ិα្ααា αាα់αាα់α²្ααាααុααើααឹααិααាα់αα់αាαα ូαα‘ើα ។
αូααំαឹααែααា α័ααាαាំααាααាα់αាα់αាααាំαα្αុααែααីαα្αុαាα្αោααៅα្αាំ α‘α¨α¦α§ α្αោααីαាαα ្αាំαα្αះααα័ααួα αែααាααα្αើααំαα់αាααំαាααៃαα្αេαេαα្ααα្αុαាα្αោααាααើαេះ αីα្ααេααα្αុαាαៅαααα្αα៍αី α‘α§ αៃα្αិα្ααααាα ។
ααោαាαα’ាαាαិαααាαាំαα្αូααាααα្ααោααα្αឹααα ូααα់α្αាំ α‘α©α¦α£ αែααាα្αាំαែααាαាំααាαααួααោαα័αα៏αំαេα αីα្αះαα ាα្αα្αα្αែααាααα្αα្αះαាαα α«α័α αែαα²្αα្αះαាαាαាα α្ααα្αុαាα្αិαα្αោαα’ាαាα្αាαាααាαាំααែα ៕ (α.α្αាαេ) - See more at: http://www.cen.com.kh/culture/detail_culturehistory/NDRjMjgyNzk4Njk#sthash.q4LGdMlf.dpuf
αាααα្αើααាααα្α័α្α αាαα្αើα²្αα្αេα α្αែαα្αααα់αៅαឹαα័ααៀα α្αααα់αៅαឹαα័ααួα αើα្αីαោះα្αាααិαα្αិα្αៃα្αុαα្ααេα αាααα្α ាαα²្ααើααា α្αែααាααាα់αα់αូαα―ααាα្ααាαααα់α្αួα ។
α្αះαាαα’α្ααួα αាα្αះαិαាααα់α្αះαាαααោα្αα (α‘α¨α¦α -α‘α©α α€) αែαα‘ើααោααាα្ααៅα ុαα្αាំ α‘α¨α€α§ α្αូαα’αិαេαα្αើα‘ើααោααាαα’ាαាα្αាαាααំαាαα α្αααα₯α្αាα αិααៀααែαα ូααួα ។ α្ααេααាំαα’αេះ αាαα្αα់α្αααិααាα់αាα់α្αះαាαាαាα α្ααα្αុαាαាំααូα α ើααៅαាαα’ាαាαេα្ααាαា α ៅα ្αាααេα្ααាα ្αើαα្αិαα្αុααាαα័αα្αាα αោαα្αាααំαួααីαα្ααាαα្αំαេααាαំαាα់αោះ αាααះαα់αេα្ααាα ្αើααៅαាααាααើααិααាαα្αូα αោαααα័ααួααាα ្αើα αូα ្αេះα្αោααីα្αះαាαα’α្ααួααាαα‘ើααោααាα្ααα្αα្αិαាαα្αឹαα§ α្αាំ α្αាααាαα្ααេααα្αុαាαាα់αែαុααាα α េαុαេះα ើααាααាα្αះα’α្ααាααα្αេα α្αះα័αα αα ាαាαួααោααុαα៊ុα αាαាំααៅαិα្α αុαី αើα្αីαុំαំαួααីα្ααេααាαាំα ។
αាαα αα ាαេះ αាααាំαααូααាααាំαα’ាαាαិααααα់αាαាំααៅα្αៃαី α‘α‘ αីα ា α‘α¨α¦α£ αៅαើαα្αុαាαោααាααោααេαាα្ααុααាαាំαα្αោះαឺα‘ា α ្α្αាំαα័αα៉ែ αាαេαាαិαាααៃαូαាំαα៊ីααα្αុαាα្αោα αែααាα’្αααំαាαα្ααេααាαាំα ។
α្αីα្αិααែα’ាαាα្αាαាααាαាំααៅαើαα្αុαា αាαα្αααα៏α្α’α្ααៃα ៀααុααីαាααាααូα្ααូαααាααឹααី αូα αααα α្α៉ាα៏α៉ុα្αែαα្αាαិαាααាαាំααុំαែαα្αើα‘ើααោααុα្αα ិα្α α៉ុα្αាααោះαេ ។ αាαα្αោααេះ αឺαាα―ααាααα្α ាααα្αុαាα αើα្αីαα្αាα់αា α’្αីαែαα្αើα²្ααាαាំααα្αេα α្αើαាαα្αួαα្αាα្ααេααα្αុαាαូα ្αោះ ។
* αុα្αα េαុαៃα’ាαាαិαα : αីαើααααα្αα៍αី α‘α¦ αα ូααα់αααα្αα៍αី α‘α© αៃα្αិα្ααααាα αα ាα’ំαាα α’ឺα៉ុααាα ្αើα αិααាα្ααេαα§α្αាα αα្ααាααាំαα’ាαាαិαααៅαើα្ααេαα’ាα ្α្αិα αិαα’ាα៊ីαួαα ំαួααំ α ើααូαα េαុαៃαាαα្αួαα្αាαៅαើα្ααេααα់α្αោααាំααោះ αឺαα្αាααααីαិα័ααេα្ααិα ្α αាαិα្ααα្α αិαααោαាα ។
α្ααេαα’ឺα៉ុααាំααោះαាα: α័ααុαα ្αាα់, α’េα្αាα,α ុα្αα់ αិααα៉ុααាαើα α្αូααាααូααααាααα្ααាαិααα់α្ααេαααៃαូα αាα៉ែ ,αើ ,α្αុα αិαα្αឿααេα ។α។ αើα្αីα’αិαα្αα៍αេα្ααិα ្α α្ααេαααα់αេ ។
αួααα្αាα់αា α្αុαα ំαោαα្ααេαα’ឺα៉ុααាំααោះ αេαើααាαα្ααេααាαាំααែααែα α៏α៉ុα្αែαα្ααាαααα់αេαៅα្αុαα្αីαα₯α្αូα ិα αាαα ាα់α្αើααឺαα៉ាααាααេ αឺαៅαααα្αα៍αី α‘α§ αិααី α‘α¨ αៅα ិα αៀααាααាααើα (αុααឹα) αិαα₯α្αាα (αα្αាα) αិααα្αុαាα្αោα αែααួααើααែαាα់αាα់α្αីααេះαៅα‘ើα ។
αាαααα្αα៍αី α‘α© αៃα្αិα្ααααាα α₯α្αិααααα់αα ាα’ំαាα αាαាំααាααាααα់α្αោααើα្αៀααៀααឹαα α្ααα α’α់α្αេα αែααាαូααិαα្α α ើααែααើααែαាα់αាα់α្αួαα្αាαាαα្ααេαα₯α្αាαោααោαα័ααាα្αាαα ។ α្αុααααីαេះα ើα αែααα្αាαិαាααាαាំααាααៀαα ំαុα្ααាα្α្αα្αី αα្αោααាαα្αី αើα្αីαុααាααូαααាα័α α ើααើααុααើααាα់ αេα្αិ៍α្αោះααα់α្ααេαα្αួαα‘ើααិα αាαααៈαាαα្αα្αα្αាαα្αិα្ααាααា αិαα’ាα្ααα៌ ។ αα្αឹααឹααេះαួαα’្ααα្αាαα្αាα α៏αាαα ាα់α្αើααិα្αាαីαα្ααα្αែα αោααឺα’ាα្ααα៌αα្ααα៌α្αែα αើα្αីαាααឹαα្αួαα្αាα្αα់α្αα ។
αα្ααααោαាα αិααេα្ααិα ្α ααα់αα្αាαិαាααាαាំααាαំαាα់αោះ αាααα់α្αាα្αុαα―ααាαα្ααα្αិαាα្α្ααួααឺ ‹αាαα្αិះαិះαិα ាααាααោαាα αិααα្αាα់› αៅα ុααα្ααាαααα់α្αះαាααូα’៊ីα‘α₯ (LOUIS XV) ។ α្αុααំαα់α េαុαោះ αេαើααាααាααα៌αាα’ំαីαាααα្αើαα‘ើααូαααៈαα្αាαិαាααួα αែαα្αុααោះ αេαាααើααាαំαួααោααα្αាα់αា α្ααេααាαាំαα’ាα αឹααាααα្αោαាααែαα¬αេ αើα្αីαោះαីαាំααៅα្αុααូαិαាαα’ាα៊ីαើααេះ αើα្αីαុំα²្αααα្ααោαα៍α៉ះαៅαើαα្αីαα’α់α្αេα αែα្αាα់α―ααេα ។ α―ααាααេះ α៏αាααα្αិα្αាααូα ααៅαា: αα ូααα់αេααេះ αៅαែαα្αុαាα្αោααេ αែαα្αα ែααាα្ααេαα’α់α្αេααុំαាα់ααα ិα្ααុααាα់α ាα់α’ាαα្αα៍αៅα‘ើα α៏α៉ុα្αែαើαα’ាα αឹααα្αាαα ិα្ααាααែαα¬αេ αាααើαួααេαឹαα ាα់α’ាαα្αα៍α ំαោះαឹααីαេះ ? αើαើααឹααិααα្αេα α ិα្ααា αាα់αាα់α²្ααាααុααើααឹααិααាα់αα់αាαα ូαα‘ើα ។
αូααំαឹααែααា α័ααាαាំααាααាα់αាα់αាααាំαα្αុααែααីαα្αុαាα្αោααៅα្αាំ α‘α¨α¦α§ α្αោααីαាαα ្αាំαα្αះααα័ααួα αែααាααα្αើααំαα់αាααំαាααៃαα្αេαេαα្ααα្αុαាα្αោααាααើαេះ αីα្ααេααα្αុαាαៅαααα្αα៍αី α‘α§ αៃα្αិα្ααααាα ។
ααោαាαα’ាαាαិαααាαាំαα្αូααាααα្ααោααα្αឹααα ូααα់α្αាំ α‘α©α¦α£ αែααាα្αាំαែααាαាំααាαααួααោαα័αα៏αំαេα αីα្αះαα ាα្αα្αα្αែααាααα្αα្αះαាαα α«α័α αែαα²្αα្αះαាαាαាα α្ααα្αុαាα្αិαα្αោαα’ាαាα្αាαាααាαាំααែα ៕ (α.α្αាαេ) - See more at: http://www.cen.com.kh/culture/detail_culturehistory/NDRjMjgyNzk4Njk#sthash.q4LGdMlf.dpuf















